(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.339. అధ్యాయః 339
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
నారదవచనాజ్జాతవైరాగ్యేణ శుకేన సూర్యమండలప్రవివిక్షయా వ్యాసనారదయోర్నివేదనపూర్వకం కైలాసశిఖరారోహణం॥ 1॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

నారద ఉవాచ। 12-339-0x(6557)(79245)
సుఖదుఃఖవిపర్యాసో యదా సమనుపద్యతే।
నైనం ప్రజ్ఞా సునీతం వా త్రాయతే నాపి పౌరుషం॥ 12-339-1(79246)
స్వభావాద్యత్నమాతిష్ఠేద్యత్నవాన్నావసీదతి।
జరామరణరోగేభ్యః ప్రియమాత్మానముద్ధరేత్॥ 12-339-2(79247)
రుజంతి హి శరీరాణి రోగాః శారీరమానసాః।
సాయకా ఇవ తీక్ష్ణాగ్రాః ప్రయుక్తా దృఢధన్విభిః॥ 12-339-3(79248)
వ్యథితస్య విధిత్సాభిస్త్రస్యతో జీవితైషిణః।
అవశస్య వినాశాయ శరీరమపకృష్యతే॥ 12-339-4(79249)
స్రవంతి న నివర్తంతే స్రోతాంసి సరితామివ।
ఆయురాదాయ మర్త్యానాం రాత్ర్యహాని పునః పునః॥ 12-339-5(79250)
వ్యత్యయో హ్యయమత్యంతం పక్షయోః శుక్లకృష్ణయోః।
జాతాన్మర్త్యాంజరయతి నిమేషాన్నావతిష్ఠతే॥ 12-339-6(79251)
సుఖదుఃఖాని భూతానామజరో జరయత్యసౌ।
ఆదిత్యో హ్యస్తమభ్యేతి పునః పునరుదేతి చ॥ 12-339-7(79252)
అదృష్టపూర్వానాదాయ భావానపరిశంకితాన్।
ఇష్టానిష్టాన్మనుష్యాణామస్తం గచ్ఛంతి రాత్రయః॥ 12-339-8(79253)
యోయదిచ్ఛేద్యథాకామమయత్నాచ్చ తదాప్నుయాత్।
యది స్యాన్న పరాధీనం పురుషస్య క్రియాఫలం॥ 12-339-9(79254)
సంయతాశ్చ హి దక్షాశ్చ మతిమంతశ్చ మానవాః।
దృశ్యంతే నిష్ఫలాః సంతః ప్రహీణాః సర్వకర్మభిః॥ 12-339-10(79255)
అపరే బాలిశాః సంతో నిర్గుణాః పురుషాధమాః।
అశుభైరపి సంయుక్తా దృశ్యంతే సర్వకామినః॥ 12-339-11(79256)
భూతానామపరః కశ్చిద్ధింసాయాం సతతోత్థితః।
వంచనాయాం చ లోకస్య స సుఖేష్వేవ జీర్యతే॥ 12-339-12(79257)
అచేష్టమానమాసీనం శ్రీః కంచిదుపతిష్ఠతే।
కశ్చిత్కర్మానుసృత్యాన్యో నాప్రాప్యమధిగచ్ఛతి॥ 12-339-13(79258)
అపరాధం సమాచక్ష్వ పురుషస్య స్వభావతః।
శుక్రమన్యత్ర సంభూతం పునరన్యత్ర గచ్ఛతి॥ 12-339-14(79259)
తస్య యోనౌ ప్రసక్తస్య గర్భో భవతి వా న వా।
ఆంరపుష్పోపమా యస్య నిర్వృత్తిరుపలభ్యతే॥ 12-339-15(79260)
కేషాంచిత్పుత్రకామానామనుసంతానమిచ్ఛతాం।
సిద్ధౌ ప్రయతమానానాం న చాండముపజాయతే॥ 12-339-16(79261)
గర్భాచ్చోద్విజమానానాం క్రుద్ధాదాశీవిషాదివ।
ఆయుష్మాంజాయతే పుత్రః కథం ప్రేతః పితేవ హ॥ 12-339-17(79262)
దేవానిష్ట్వా తపస్తప్త్వా కృపణైః పుత్రగృద్ధిభిః।
దశ మాసాన్పరిధృతా జాయంతే కులపాంసనాః॥ 12-339-18(79263)
అపరే ధనధాన్యాని భోగాంశ్చ పితృసంచితాన్।
విపులానభిజాయంతే లబ్ధాస్తైరేవ మంగలైః॥ 12-339-19(79264)
అన్యోన్యం సమభిప్రేత్య మైథునస్య సమాగమే।
ఉపద్రవ ఇవావిష్టో యోనిం గర్భః ప్రపద్యతే॥ 12-339-20(79265)
శీర్ణం పరశరీరాణి చ్ఛిన్నబీజం శరీరిణం।
ప్రాణినం ప్రాణంసరోధే మాంసశ్లేష్మవిచేష్టితం॥ 12-339-21(79266)
నిర్దగ్ధం పరదేహేఽపి పరదేహం చలాచలం।
వినశ్యంతం వినాశాంతే భావి నావమివాహితం॥ 12-339-22(79267)
సంగత్యా జఠరే న్యస్తం రేతోబిందుమచేతనం।
కేన యత్నేన జీవంతం గర్భం త్వమిహ పశ్యసి॥ 12-339-23(79268)
అన్నపానాని జీర్యంతే యత్ర భక్షాశ్చ భక్షితాః।
తస్మిన్నేవోదరే గర్భః కిం నాన్నమివ జీర్యతే॥ 12-339-24(79269)
గర్భే మూత్రపురీషాణాం స్వభావనియతా గతిః।
ధారణే వా విసర్గే వా న కర్తా విద్యతేఽవశః॥ 12-339-25(79270)
స్రవంతి హ్యుదరాద్గర్భా జాయమానాస్తథా పరే।
ఆగమేన తథాఽన్యేషాం వినాశ ఉపపద్యతే॥ 12-339-26(79271)
ఏతస్మాద్యోనిసంబంధాద్యో జీవః పరిముచ్యతే।
ప్రజాం చ లభతే కాంచిత్పునర్ద్వంద్వేషు సజ్జతి॥ 12-339-27(79272)
స తస్య సహజాతస్య సప్తమీం నవమీం దశాం।
ప్రాప్నువంతి తతః పంచ న భవంతి శతాయుషః॥ 12-339-28(79273)
నాభ్యుత్థానే మనుష్యాణాం యోగాః స్యుర్నాత్ర సంశయః॥
వ్యాధిభిశ్చ విమథ్యంతే వ్యాధైః క్షుద్రమృగా ఇవ॥ 12-339-29(79274)
వ్యాధిభిర్భక్ష్యమాణానాం త్యజతాం విపులం ధనం।
వేదనాం నాపకర్షంతి యతమానాశ్చికిత్సకాః॥ 12-339-30(79275)
తే చాపి నిపుణా వైద్యాః కుశలాః సంభృతౌషధాః।
వ్యాధిభిః పరికృష్యంతే మృగా వ్యాధైరివార్దితాః॥ 12-339-31(79276)
తే పిబంతః కషాయాంశ్చ సర్పీషి వివిధాని చ।
దృశ్యంతే జరయా భగ్నా నగా నాగైరివోత్తమైః॥ 12-339-32(79277)
కే వా భువి చికిత్సంతే రోగార్తాన్మృగపక్షిణః।
శ్వాపదాని దరిద్రాంశ్చ ప్రాయో నార్తా భవంతి తే॥ 12-339-33(79278)
పౌరానపి దురాధర్షాన్నృపతీనుగ్రతేజసః।
ఆక్రంయ ఖాదంతే రోగాః పశూన్పశుపచా ఇవ॥ 12-339-34(79279)
ఇతి లోకమనాక్రందం మోహశోకపరిప్లుతం।
స్రోతసా సహసా క్షిప్తం హ్రియమాణం బలీయసా॥ 12-339-35(79280)
న ధనేన న రాజ్యేన నోగ్రేణ తపసా తథా।
స్వభావమతివర్తంతే యే నియుక్తాః శరీరిణః॥ 12-339-36(79281)
న ంరియేరన్న జీర్యేరన్సర్వే స్యుః సర్వకామినః।
నాప్రియం ప్రతిపశ్యేయురుత్థానస్య ఫలే సతి॥ 12-339-37(79282)
ఉపర్యుపరి లోకస్య సర్వో భవితుమీహతే।
యతతే చ యథాశక్తి న చ తద్వర్తతే తథా॥ 12-339-38(79283)
ఐశ్వర్యమదమత్తాంశ్చ మత్తాన్మద్యమదేన చ।
అప్రమత్తాశ్చ శూరాశ్చ విక్రాంతాః పర్యుపాసతే॥ 12-339-39(79284)
క్లేశాః ప్రతినివర్తంతే కేషాంచిదసమీక్షితాః।
స్వంస్వం న పునరన్యేషాం న కించిదధిగంయతే॥ 12-339-40(79285)
మహచ్చ ఫలవైపంయం దృశ్యతే కర్మసిద్ధిషు।
వహంతి శివికామన్యే యాంత్యన్యే శివికాగతాః॥ 12-339-41(79286)
సర్వేషామృద్ధికామానామన్యే రథపురఃసరాః।
మనుజాశ్చ గతస్త్రీకాః శతశో వివిధాః స్త్రియః॥ 12-339-42(79287)
ద్వంద్వారామేషు భూతేషు గచ్ఛంత్యేకైకశో నరాః।
ఇదమన్యత్పరం పశ్య మాఽత్ర మోహం కరిష్యసి॥ 12-339-43(79288)
త్యజ ధర్మమధర్మం చ ఉభే సత్యానృతే త్యజ।
ఉభే సత్యానృతే త్యక్త్వా యేన త్యజసి తం త్యజ॥ 12-339-44(79289)
ఏతత్తే పరమం గుహ్యమాఖ్యాతమృషిసత్తమ।
యేన దేవాః పరిత్యజ్య మర్త్యలోకం దివం గతాః॥ 12-339-45(79290)
నారదస్య వచః శ్రుత్వా శుకః పరమబుద్ధిమాన్।
సంచింత్య మనసా ధీరో నిశ్చయం నాధ్యగచ్ఛత॥ 12-339-46(79291)
పుత్రదారైర్మహాన్క్లేశో విద్యాంనాయే మహాంఛ్రమః।
కింను స్యాచ్ఛాశ్వతం స్థానమల్పక్లేశం మహోదయం॥ 12-339-47(79292)
తతో ముహూర్తం సంచింత్య నిశ్చితాం గతిమాత్మనః।
పరావరజ్ఞో ధర్మస్య పరాం నైఃశ్రేయసీం గతిం॥ 12-339-48(79293)
కథం త్వహమసంశ్లిష్టో గచ్ఛేయం గతిముత్తమాం।
నావర్తేయం యథా భూయో యోనిసంసారసాగరే॥ 12-339-49(79294)
పరం భావం హి కాంక్షామి యత్ర నావర్తతే పునః।
సర్వసంగాన్పరిత్యజ్య నిశ్చితో మనసా గతిం॥ 12-339-50(79295)
తత్ర యాస్యామి యత్రాత్మా శర్మ మేఽధిగమిష్యతి।
అక్షయశ్చావ్యయశ్చైవ యత్ర స్థాస్యామి శాశ్వతః॥ 12-339-51(79296)
న తు యోగమృతే శక్త్యా ప్రాప్నుయాం పరమాం గతిం।
అనుబంధో విముక్తస్య కర్మభిర్నోపపద్యతే॥ 12-339-52(79297)
యస్మాద్యోగం సమాస్థాయ త్యక్త్వా గృహకలేవరం।
వాయుభూతః ప్రవేక్ష్యామి తేజోరాశిం దివాకరం॥ 12-339-53(79298)
న హ్యేప క్షయతాం యాతి సోమః సురగణైర్యథా।
కంపితః పతతే భూమిం పునశ్చైవాధిరోహతి॥ 12-339-54(79299)
క్షీయతే హి సదా సోమః పునశ్చైవాభిపూర్యతే।
నేచ్ఛాంయేవం విదిత్వైతే హ్రాసవృద్ధీ పునః పునః॥ 12-339-55(79300)
రవిస్తు సంతాపయతే లోకాన్రశ్మిభిరుల్బణైః।
సర్వతస్తేజ ఆదత్తే నిత్యమక్షయమండలః॥ 12-339-56(79301)
అతో మే రోచతే గంతుమాదిత్యం దీప్తతేజసం।
అత్ర వత్స్యామి దుర్ధర్షో నిఃసంగేనాంతరాత్మనా॥ 12-339-57(79302)
సూర్యస్యర సదనే చాహం నిక్షిప్యేదం కలేవరం।
ఋషిభిః సహ వత్స్యామి సౌరం తేజోఽతిదుఃసహం॥ 12-339-58(79303)
ఆపృచ్ఛామి నగాన్నాగాన్గిరీనుర్వీ దిశో దశ।
దేవదానవగంధర్వాన్పిశాచోరగరాక్షసాన్॥ 12-339-59(79304)
లోకేషు సర్వభూతాని ప్రవేక్ష్యామి న సంశయః।
పశ్యంతు యోగవీర్యం మే సర్వే దేవాః సహర్షిభిః॥ 12-339-60(79305)
అథానుజ్ఞాప్య తమృషిం నారదం లోకవిశ్రుతం।
తస్మాదనుజ్ఞాం సంప్రాప్య జగామ పితరం ప్రతి॥ 12-339-61(79306)
సోఽభివాద్య మహాత్మానం కృష్ణద్వైపాయనం మునిం।
శుకః ప్రదక్షిణం కృత్వా కృష్ణమాపృష్టవాన్మునిం॥ 12-339-62(79307)
శ్రుత్వా చర్షిస్తద్వచనం శుకస్య
ప్రీతో మహాత్మా పునరాహ చైనం।
భోభో పుత్ర స్థీయతాం తావదద్య
యావచ్చక్షుః ప్రీణయామి త్వదర్థే॥ 12-339-63(79308)
నిరపేక్షః శుకో భూత్వా నిఃస్నేహో ముక్తసంశయః।
మోక్షమేవానుసంచింత్య గమనాయ మనో దధే॥ 12-339-64(79309)
పితరం స పరిత్యజ్య జగామ మునిసత్తమః।
కైలాసపృష్ఠం విపులం సిద్ధసంఘనిషేవితం॥ ॥ 12-339-65(79310)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి మోక్షధర్మపర్వణి ఏకోనచత్వారింశదధికత్రిశతతమోఽధ్యాయః॥ 339॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-339-1 విపర్యాసః సుఖే దుఃఖధీర్దుఃఖే సుఖధీః॥ 12-339-4 విధిత్సాభిః పిపాసాభిస్తృష్ణాభిః॥ 12-339-6 వ్యత్యయః పౌర్వాపర్యం॥ 12-339-11 అశీర్భిరప్యసంయుక్తాః ఇతి ధ. పాఠః॥ 12-339-13 కర్మీ కర్మానుసృత్యాన్య ఇతి థ. పాఠః। కశ్చిచ్చ కర్మ కుర్వన్హి నాప్రాప్యమితి ధ. పాఠః॥ 12-339-17 కథం ప్రేత్య ఇవాభవదితి ఝ. పాఠః॥ 12-339-27 యో బీజం పరిముచ్యత ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-339-28 సహజాతస్య జన్మాద్యంతాం తు వై దశామితి ధ. పాఠః। న భవంతి గతాయుష ఇతి ఝ. పాఠః॥ 12-339-29 రోగాః స్యురితి ధ. పాఠః। యోగాః సామర్థ్యాని॥ 12-339-33 కే బాహుర్విచికిత్సంతే ఇతి ట. ధ. పాఠః॥ 12-339-34 ధీరానపి దురాధర్షానితి ధ. పాఠః॥ 12-339-35 అనాకందం వేదనయా మూఢం॥ 12-339-36 స్వభావాన్నాతివర్తంతే యే నియుక్తాః శరీరిష్వితి ట. థ. ధ. పాఠః॥ 12-339-37 ఉత్థానస్య ఫలం ప్రతి ఇతి థ. ధ. పాఠః॥ 12-339-40 స్వంస్వం చ పునరన్యేషామితి ఝ. పాఠః॥ 12-339-42 గతశ్రీకా ఇతి ట. పాఠః॥ 12-339-49 అసంశ్లిష్టః సర్వోపాధినిర్ముక్తః॥ 12-339-52 శక్యా ప్రాప్తుం సా పరమా గతిరితి థ. పాఠః। అవబంధో హి యుక్తస్యేతి థ. పాఠః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.